So sánh chi tiết Debian và Ubuntu: Nên chọn hệ điều hành Linux nào?

Những điểm chính cần nắm

 

• Debian là gì?
  Hiểu Debian là một trong những bản phân phối Linux lâu đời nhất, nổi bật với tính ổn định và triết lý mã nguồn mở.

 

• Ubuntu là gì?
  Nắm rõ Ubuntu là bản phân phối Linux phổ biến nhất hiện nay, thân thiện với người dùng và được Canonical phát triển.

 

• So sánh Debian và Ubuntu
  Phân tích sự khác biệt dựa trên các tiêu chí như chu kỳ phát hành, độ ổn định, repository phần mềm, hiệu suất hệ thống,…

 

• Giải đáp thắc mắc thường gặp
  Làm rõ Ubuntu và Debian phù hợp với đối tượng người dùng nào.

 

Debian là gì?

 

Debian là một trong những bản phân phối Linux lâu đời nhất, được phát hành lần đầu vào năm 1993. Debian nổi tiếng với độ ổn định cao, tuân thủ chặt chẽ triết lý phần mềm tự do và mã nguồn mở, đồng thời được cộng đồng phát triển rộng lớn trên toàn thế giới.

 

Nhờ nền tảng vững chắc và ổn định, Debian đã trở thành “cái nôi” cho nhiều bản phân phối Linux khác, trong đó nổi bật nhất chính là Ubuntu.

 

 

Ubuntu là gì?

 

Ubuntu hiện là bản phân phối Linux phổ biến nhất và được phát triển, hỗ trợ bởi công ty Canonical. Ubuntu được xây dựng dựa trên Debian, kế thừa sự ổn định và đơn giản, nhưng được tinh chỉnh để thân thiện hơn với người dùng phổ thông.

 

 

Ubuntu ngày càng được ưa chuộng nhờ:

 

• Liên tục cập nhật các công nghệ mới

 

• Giao diện hiện đại, dễ sử dụng

 

• Cải thiện mạnh mẽ trải nghiệm người dùng qua từng phiên bản

 

Chính vì cùng chung nền tảng Debian, hai hệ điều hành này có nhiều điểm tương đồng, nhưng cũng tồn tại không ít khác biệt đáng chú ý.

 

So sánh sự khác biệt giữa Debian và Ubuntu

 

Debian và Ubuntu đều sử dụng:

 

• Hệ thống quản lý gói APT

 

• Định dạng package .deb

 

• Môi trường desktop mặc định GNOME

 

Tuy nhiên, khi đi sâu vào từng tiêu chí, sự khác biệt sẽ thể hiện khá rõ.

 

1. Chu kỳ phát hành

 

Ubuntu có chu kỳ phát hành rất rõ ràng:

 

• 2 phiên bản mỗi năm

 

• 1 phiên bản LTS (Long Term Support) mỗi 2 năm, được hỗ trợ trong 5 năm

 

Các phiên bản Ubuntu được đặt tên theo cấu trúc Tính từ + Tên động vật, ví dụ: Focal Fossa.

 

Trong khi đó, Debian không có chu kỳ phát hành cố định, thường khoảng 2 năm một lần. Tên phiên bản Debian được lấy từ các nhân vật trong phim Toy Story, ví dụ: Buster.

 

Ngoài bản Stable, Debian còn có:

 

• Debian Testing: cập nhật thường xuyên hơn, tương đối ổn định

 

• Debian Unstable: nhiều tính năng mới nhất nhưng kém ổn định, chủ yếu dành cho developer và tester

 

2. Độ ổn định

 

Debian từ lâu đã nổi tiếng là một trong những hệ điều hành Linux ổn định nhất, đặc biệt là bản Debian Stable. Đây là lý do Debian rất được ưa chuộng trên server và hệ thống production.

 

Ubuntu cũng có độ ổn định cao, nhất là các bản LTS, nhưng do tích hợp nhiều tính năng mới hơn nên đôi khi vẫn tiềm ẩn rủi ro lỗi nhỏ.

 

 

3. Repository và phần mềm

 

Debian mặc định chỉ cung cấp phần mềm miễn phí và mã nguồn mở, đảm bảo tính minh bạch và an toàn. Người dùng vẫn có thể bật thêm repository chứa phần mềm độc quyền nếu cần.

 

Ubuntu thì thân thiện hơn với người dùng phổ thông nhờ:

 

• Hỗ trợ sẵn nhiều driver độc quyền

 

• Dễ dàng cài đặt phần mềm phổ biến

 

• Kho ứng dụng phong phú và dễ tiếp cận hơn

 

4. Hiệu suất hệ thống

 

Debian có xu hướng tối giản, chỉ cài đặt những thành phần cần thiết, do đó thường có hiệu năng tốt và nhẹ hơn.

 

Ubuntu đi kèm nhiều phần mềm và dịch vụ mặc định, khiến hệ thống nặng hơn một chút. Tuy nhiên, người dùng vẫn có thể gỡ bỏ các thành phần không cần thiết để cải thiện hiệu suất.

 

5. Gaming

 

Đối với nhu cầu chơi game, Ubuntu là lựa chọn vượt trội hơn:

 

• Hỗ trợ driver đồ họa mới nhanh hơn

 

• Dễ cài Steam, Vulkan, NVIDIA driver

 

• Cộng đồng gamer đông đảo

 

Debian vẫn có thể chơi game, nhưng việc cập nhật driver và phần mềm mới thường chậm hơn, tiềm ẩn rủi ro tương thích.

 

6. Cài đặt hệ điều hành

 

• Debian sử dụng Debian Installer, cung cấp nhiều tùy chọn nâng cao, phù hợp với người dùng có kinh nghiệm.

 

• Ubuntu dùng trình cài đặt Ubiquity, đơn giản, trực quan và rất thân thiện với người mới.

 

Cả hai đều có tài liệu hướng dẫn phong phú trên Internet.

 

7. Mục đích sử dụng

 

Ubuntu phù hợp với:

 

• Người mới dùng Linux

 

• Developer, designer, gamer

 

• Người dùng phổ thông (làm việc, học tập, giải trí)

 

Debian phù hợp hơn với:

 

• Developer, sysadmin

 

• Server, hệ thống cần độ ổn định cao

 

• Người dùng có kinh nghiệm với Linux

 

Debian mạnh mẽ nhưng tương đối khó tiếp cận hơn với người mới.

 

8. Môi trường desktop

 

Debian cung cấp rất nhiều tùy chọn desktop environment như:

 

• GNOME (mặc định)

 

• KDE, Xfce, Cinnamon, MATE, LXDE, LXQt

 

• Bản Standard (không giao diện đồ họa)

 

Ubuntu lại chia thành các bản riêng cho từng DE:

 

• Kubuntu (KDE)

 

• Xubuntu (Xfce)

 

• Lubuntu (LXQt)

 

• Ubuntu GNOME, Ubuntu MATE,…